Over de Zorgverkenning

Deze website gaat over de toekomstverkenning Zorgen voor Gezondheid in Overijssel van Trendbureau Overijssel (www.trendbureauoverijssel.nl). Hij bevat de teksten van de verkenning. Die worden stapsgewijs in de loop van juni 2016 gepubliceerd. Het Zorgwekkende Zorgwoordenboek en de Perspectieven staan er al op! En er is informatie over Gezond Overijssel, het congres dat we naar aanleiding van de verkenning organiseren. Op 29 juni, in Hardenberg.

Inleiding

In 2015 vond een belangrijke decentralisatie van zorgtaken plaats: een mega-operatie die veel energie heeft gekost van gemeenten, zorgaanbieders, verzekeraars, en niet te vergeten zorgvragers. Deze verandering kwam bovenop eerdere stelselwijzingen, waarbij 10 jaar geleden meer elementen van marktwerking in het zorgstelsel werden geïntroduceerd.

Deze veranderingen hebben een institutioneel karakter. Zij gaan over de manier waarop geldstromen lopen, zorgaanbieders en zorgvragers met elkaar in contact komen, en hoe het toezicht georganiseerd wordt. Tegelijk impliceren ze een tamelijk radicale breuk met de sturingsfilosofie, wel aangeduid door het motto ´van zorgen voor, naar zorgen dat´. De overheid gaat anders handelen, en zij verwacht dat ook van de burger – of dat nu gaat om zorgvrager, de buurt, vrijwilligers, familie of bedrijven. Deze institutionele wijzigingen komen in een periode waarin tegelijkertijd de zorgvraag verandert, onze blik op gezondheid en leven anders wordt, en er ook allerlei nieuwe technologische mogelijkheden zijn.

De Programmaraad van het Trendbureau Overijssel heeft besloten tot deze verkenning omdat zij verwacht dat de komende jaren nieuwe mogelijkheden ontstaan voor de manier waarop wij de randvoorwaarden voor gezondheid en zorg inrichten. Er zijn veel toekomstverkenningen gemaakt op het gebied van gezondheidszorg. Daar is in deze verkenning dankbaar gebruik van gemaakt.


Andere toekomstverkenningen • Een mooi overzicht van toekomstverkenningen over de zorg is te vinden in E. Willemse: Van Aspirine op brood tot Zorgserres in de tuin, STT, Den Haag, 2014. Daarin is uiteraard een aantal recentere studies nog niet meegenomen, bijvoorbeeld Raad voor de Volksgezondheid en Zorg, Met de kennis van later, naar een toekomstgericht zorgbeleid, 2014; Zorginstituut Nederland, Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: de contouren, Den Haag, 2015 en TrendITion (Nictiz en RadboudUMC), Spelen met de Zorg van Morgen, Den Haag, 2015.


Het kenmerkende van deze verkenning is dat de beslisruimte op lokaal en regionaal niveau in kaart wordt gebracht – gespecificeerd voor de situatie in Overijssel. Het doel van de verkenning is om politieke en bedrijfsmatige keuzes in Overijssel te helpen. De tijdshorizon van de verkenning is dan ook beperkt. We schetsen de ontwikkelingen die tot pakweg 2025 aan de orde zijn, met slechts hier en daar doorkijkjes naar verdere horizonten. De verkenning gaat bijvoorbeeld niet in op de mogelijkheid van zeer sterke levensverlenging.

Na enkele reflecties over de begrippen zorg en gezondheid in hoofdstuk 1 volgt in hoofdstuk 2 een trendanalyse. Dit zijn de feitelijke ontwikkelingen die we zien gebeuren en waarvan wij denken dat ze in de nabije toekomst belangrijk zullen zijn.

Naast de trends schetsen we enkele perspectieven hoe de zorg en ondersteuning op regionaal niveau er uit zou kunnen zien. Deze perspectieven beschrijven geen feiten, maar mogelijke beleidskeuzen. Hoewel we de perspectieven schetsen tegen de achtergrond van de ontwikkelingen van hoofdstuk 2, is hoofdstuk 3 apart te lezen. We onderscheiden zes perspectieven. Deze perspectieven zijn gekozen om twee redenen. Ten eerste zijn er mensen mee bezig: ze roepen kennelijk energie op. Ten tweede zijn het reële keuzes op lokaal en regionaal niveau. Overijsselse partijen kunnen er voor kiezen die oriëntatie centraal te stellen. De perspectieven sluiten elkaar niet uit, ze kunnen en worden gecombineerd – en soms licht dat ook erg voor de hand. Maar zijn wel verschillend in die zin dat je voor de één kunt kiezen terwijl je de ander nalaat. De zes perspectieven zijn:

  • Gezond Overijssel
  • Preventief Overijssel
  • Inclusief Overijssel
  • Techno Overijssel
  • Wijkgericht Overijssel
  • Eigen Regie Overijsselaars

Het Trendbureau doet uiteraard geen keuze tussen deze perspectieven. We schetsen ze slechts als reëel.

De Agenda van de Toekomst is feitelijk een conclusie uit de voorgaande hoofdstukken, en tot op zekere hoogte ook een samenvatting: om die reden openen we met dat hoofdstuk.

In de bijlage zijn prognoses van de GGD opgenomen die op verzoek van het Trendbureau zijn gemaakt.

Bij de verkenning horen achterliggende stukken waar de argumentatie nader wordt onderbouwd. Die zijn op de website van het Trendbureau Overijssel te vinden: www.trendbureauoverijssel.nl.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *